SULUBOYA RESİM TEKNİKLERİ
Sulu boyalar, su ile karıştırıp çalışıldığı için bu ad verilmiştir. Bu
boyalarla yapılan resimlerin kendine özgü tekniği vardır. Boyanın
yapısının da etkilediği özellikler şunlardır; Sulu boya şeffaf olduğu
için, boyanın altında kalan kurşun kalem izleri dahi gözükür.Yan yana
sürülen iki renk, suyun yardımı ile kaynaşır .Böylece renkler arasında
hoş bir pasaj(geçitler) elde edilir.Çalışırken renklerin açıktan koyuya
olan değerleri, boyanın istenilen derecede sulandırılması ile
sağlanır.Beyaz boya guaj resimde kullanılır. Sulu boyada ise kağıdın
beyazlığından yararlanılması resme güzellik veren teknik özelliklerden
biridir.
SULUBOYA: Piyasada kutular içerisinde kuru ve yaş olarak satılır.
Kuru olanlar, her renk ayrı ayrı kalıplara dökülmüş biçimdedir. Yaş
olanlar da havası alınmış tüpler içerisinde bulunur. Alırken kolay ve
çabuk eriyenler tercih edilmelidir. Çünkü sulu boya resim, diğer
tekniklere göre daha çabuk çalışmayı gerektirir.
KAĞIT: Sulu boya ile resim yapılacak kağıt kalın, sert ve pütürlü
olmalıdır. İnce ve yumuşak olan kağıtlar ıslandığı zaman kabarır ve
dalgalanır. Pütürlü kağıtlarda ise fırçanın kağıt üzerinde boyayamadığı
ufak beyaz çukurlar, resme daha şeffaf ve canlı hava verir.
RESİM ALTLIĞI: Çalışma sırasında resim kağıdı, bir altlık üzerine
tespit edilir. Altlık resim yapacağımız kağıdın ölçüsünden biraz büyük,
taşınması kolay, sert ve düzgün malzemeden olmalıdır. Bu malzeme
tahtadan olabileceği gibi, çok kalın mukavva, duralit veya sunta da
olabilir. Resim kağıdı altlık üzerine kıskaç veya yapışkan bantlarla
dört köşesinden iyice tutturulmalıdır.
FIRÇALAR: Sulu boya çalışmalar için en uygun fırçalar, samur
kılından yapılanlardır. Bu çeşit fırçalar su ile ıslandığında kılları
toplanır ve ucu sivrileşir. Sivrilen ucu ile ince çizgiler
çizilebileceği gibi, kağıt üzerine fırçayı bastırarak çalıştığımızda da
geniş yüzeyleri boyayabiliriz. Sulu boya çalışmalarında biri ince, biri
kalın olmak üzere iki samur fırça kullanmak çok yararlıdır. İşi biten
fırçayı yıkayıp kuruladıktan sonra düzgün kalacak şekilde saklamalıdır.
Kılları üzerinde uzun süre duran fırçalar bükülür ve düzelmesi bir hayli
zor olur. Ucu bükülen fırçaları su buharına tutarak düzeltmek mümkündür.
SU KABI: Sulu boya resim çalışmalarında renklerin canlı ve şeffaf
kalması için bol temiz su kullanılmalıdır. Birinde fırçayı yıkamak,
diğerinde boyayı sulandırmak için iki su kabı gereklidir. Su kaplarının
yarım litreye yakın su alacak büyüklükte ve ağzının geniş olmasına
dikkat edilmelidir. Temiz konserve kutuları, plastikten yapılmış çeşitli
kaplar ve kavanozlar bu ihtiyacımızı karşılayabilir.
SÜNGER: Çalışmaya başlamadan önce kağıdı ıslatmak, resim üzerinde
ki fazla su ve boyaları almak için sünger kullanılır. Yanlışlıkla
sürülen renkleri, tamamen olmasa bile ıslak süngerle silerek düzeltmek
mümkündür.
SULU BOYA İLE ALIŞTIRMALAR: Sulu boya çalışmalarına bazı
alıştırmalar yaptıktan sonra başlamak çok yerinde olur. Çünkü sulu boya
resimde başarılı olabilmek için, kullanılan araç ve gereçlerin
özelliklerini bilmeliyiz. Alıştırma çalışmaları şu sıra ile yapılır;
Resim kağıdı tamamen ıslatıldıktan sonra pütürlü yüzü üste gelecek
şekilde altlık üzerine avucun yan tarafı ile düzleştirilir. Sonra
köşelerden raptiye ya da zamklı şeffaf bantlarla altlığa tespit edilir.
ÇALIŞMA ANI: Suyu emerek matlaşan resim kağıdı üzerine boyalı
fırçalarla çizgiler, şekiller yapılmalıdır. Fırçayı bazen bastırarak
geniş yüzeyler boyamalı, sivrileşen ucu ile de çizgiler çizilmelidir. Bu
arada aynı rengi sulandırarak koyudan açığa doğru değişik tonlar elde
edilmelidir. Ayrıca değişik renkleri yan yana sürerek geçitler (
pasajlar ) yapılmalıdır. Böylece sulu boya resmin özellikleri hakkında
alıştırma yaparak bilgi edinilir. Bundan sonra da konulu çalışmalara
geçiler.
SULU BOYA RESİM NASIL YAPILIR ? Konu önce resim kağıdı üzerine
ana hatları ile çizilir. Çizerken kalemi bastırmamalı ve zorunlu
olmadıkça silgi kullanılmamalıyız. Çünkü koyu renkteki kurşun kalem
izleri şeffaf olan sulu boyanın altından gözükebilir. Ayrıca silgi ile
yıpranan yerlere sürülen renkler parlaklığını kaybeder ve
kirlenir.Konunun çizimi yapıldıktan sonra, sulu boya alıştırmalarına
başlanıldığı gibi kağıt ıslatılır. Genellikle bu iş, musluk altında
kağıdın ıslatılması ya da su dolu kovaya batırılması şeklinde olur.
Islatılan kağıt yine alıştırmalarda yapıldığı gibi resim altlığına
tespit edilir. Sulu boya çalışmalarında kağıdı ıslatmakta ki amaç,
boyanın tekniğe uygun yayılışını sağlamaktır. Eğer kağıt kuru olursa,
sürülen boya kuruduğunda keskin bir sınır bırakır. Bu da tekniğin
gerektirdiği yumuşaklığı ve renklerin kaynaşmalarını sağlamaz. Ancak
ıslatılan kağıtta, hemen boyama işlemine başlamak da hatalıdır. Çünkü bu
durumda boyalar istenilenden fazla yayılacağından desendeki şekillerin
sınırları kaybolur. En uygun ıslaklık derecesi, kağıdın nemli
kalmasıdır. Çalışma sırasında kuruyan kısımlar olursa yeniden süngerle
ıslatılmalıdır.Kullanılan boyalar tüplerdeyse palete sıkılır. Eğer kuru
cinsten ise boyalar yumuşasın diye renklerin üzeri birkaç damla su ile
ıslatılır.Boyama işlemine başlarken aradığımız renkleri denemek için
ikinci bir kağıt bulundurmamızda fayda vardır. Böylece istediğimiz rengi
ve renk tonunu bulmuş oluruz. Aksi durumda resme sürülen boyanın
düzeltilmesi çok güçtür.Resmi boyamaya konunun hoşumuza giden yerinden
başlamak çok doğrudur. Ancak geniş ve açık renk olan yüzeyleri öncelikle
boyamak tekniğin gerektirdiği özelliklerdendir. Çünkü geniş yüzeyleri
bir an önce bitirmek kağıdın sık sık nemlendirilmesini gerektirmez. Açık
renkleri de düzeltmek ya da koyulaştırmak daha kolaydır. Sulu boya
tekniğinde yanlış sürülen renkleri düzeltmek zorunluluğunda kalırsak,
önce o kısmı temiz su ile ıslatır, sonra sünger ya da kuru bir fırça ile
sileriz.
Çalışma sırasında renkleri üs üste sürmekten kaçınmalıyız. Fırçayı da
aynı yerde devamlı sürtmemeliyiz. Çünkü renkler kirlenir ve kağıt
yıpranır. Resim yapılan konu ne olursa olsun gölgeli kısımları boyarken
siyahtan yararlanmayı düşünmeyip amacımıza sıcak soğuk renklerin yardımı
ile çalışmalıyız...
MALZEMELER
KAĞIT : Emici özelliği fazla ve mat olanları tercih edilir.
Genellikle birinci hamur kâğıt kullanılır.
KİTRE: Kitre, Anadolu'da yetişen, geven türü dikenli bitkilerden
elde edilen, yapışma özelliği az olan bir zamk çeşididir. Suyla birlikte
karıştırılarak uygun kıvam elde edilir. İpek kitresi ise, toz halinde
hazır olarak satılmaktadır. Piyasada aktarlarda bulunabilen kitrenin
plaka halinde, beyaz ve topraksız olanları tercih edilmelidir.
TEKNE: Ebru yapımında tekne dediğimiz, içine kitre konan kaplar
kullanılır.
FIRÇA: Fırçanın sapı için, esnek olduğundan dolayı gül dalı
kullanılır. Kıllar ise, at kuyruğundan elde edilir.
BOYALAR: Ebru yapımında genellikle oksit kırmızı, oksit sarı,
oksit siyah, lahur çiviti kullanılır. Diğer renkler de bunların
karışımından elde edilir. Güzel bir ebru için renkleri uyumlu kullanmak
önemlidir. Bu nedenle koyu renklerden başlanarak renkler kullanılır.
Tabandaki siyah boya, üzerindeki boyaları canlı ve aktif gösterir.
Aralardaki beyazlar da renklere hareket getirir.
ÖD: Renklerin kitre üzerinde kalmasını sağlar. Boyanın içine
atılarak kullanılır. İpek boyalar için kullanılmaz.
BİZ: Büyük, kalınca iğne olup, ebruya şekil vermekte kullanılır.